73 lata temu, 17 września, Armia Czerwona bez wypowiedzenia wojny zaatakowała Polskę, łamiąc tym samym pakt o nieagresji, który miał obowiązywać do końca 1945 roku. Według propagandy sowieckiej była to „wyprawa wyzwoleńcza” w obronie „ludności zachodniej Ukrainy i zachodniej Białorusi”. W czasie wczorajszych uroczystości na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie, mieszkańcy regionu uczcili pamięć wszystkich pomordowanych, więzionych w łagrach i stalinowskich obozach.

Brak oficjalnego ogłoszenia wojny pomiędzy ZSRR a Polską oraz brak jednoznacznego rozkazu stawiania oporu najeźdźcy wprowadził dezorientację, a w konsekwencji doprowadził do uwięzienia ok. 250 tysięcy żołnierzy i oficerów, w większości niestawiających oporu. Do niewoli trafiło ok. 15 tys. oficerów – kwiat polskiej inteligencji, bo przecież obok zawodowych oficerów, byli oficerowie-rezerwiści – ludzie wielu profesji, społecznych ról i urzędów: profesorzy, nauczyciele, adwokaci, sędziowie, lekarze, przedsiębiorcy, właściciele ziemscy, dziennikarze, pisarze - którzy zostali zdradziecko pojmani i wywiezieni do obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Zgodnie z dekretem władz ZSRR, podpisanym przez Stalina 5 marca 1940 roku, zostali rozstrzelani przez NKWD w Katyniu, Charkowie, Twerze, a pochowani w Miednoje oraz innych - nieznanych jeszcze - miejscach.

W Apelu Katyńskim, przypadającym w rocznicę napaści sowieckiej na Polskę, udział wzięli przedstawiciele władz regionu, miasta Szczecina, a także przedstawiciele Rodzin Katyńskich, kombatanci i weterani II wojny światowej. W czasie uroczystości pod Pomnikiem Sybiraków i Pomnikiem Krzyż Katynia, przemawiał m.in. Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz, który w swoim wystąpieniu mówił: - Składamy więc dziś hołd pamięci zdradziecko zamordowanym polskim jeńcom wojennym, oficerom Wojska Polskiego i funkcjonariuszom Policji Państwowej, administracji więziennictwa i sądownictwa, przetrzymywanym w obozach w Starobielsku, Kozielsku i Ostaszkowie. Chciałbym w tym momencie podkreślić, że w roku 2012 ten dzień zyskał nieco inną wymowę. Niedawno byliśmy świadkami historycznego wydarzenia w relacjach narodów polskiego i rosyjskiego. Dokładnie miesiąc temu ks. Abp. Józef Michalik i Patriarcha Moskiewski i Całej Rusi Cyryl podpisali wspólne przesłanie, niosące nadzieję na pełne pojednanie, przy jednoczesnym pielęgnowaniu pamięci o trudnych momentach naszych dziejów. Chciałbym zacytować zdanie, z którego czynię największe nadzieje: „Wyrażamy przekonanie, że trwałe pojednanie jako fundament pokojowej przyszłości może się dokonać jedynie w oparciu o pełną prawdę o naszej wspólnej przeszłości”. Niech to symboliczne miejsce na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie, gdzie znajduje się Krzyż Katyński, zawsze nam przypomina o bolesnej historii i o tym, jacy w przyszłości powinniśmy być my – spadkobiercy naszej pięknej Rzeczpospolitej – mówił marszałek Olgierd Geblewicz.

Galeria