Premiera filmu „Bezsenność” o pierwszym wojewodzie szczecińskim Leonardzie Borkowiczu, w reżyserii Andrzeja Titkowa oraz panel dyskusyjny, to części kolejnej edycji „Lekcji historii i demokracji”, która odbyła się w środę, 19 grudnia 2012 roku w Szczecinie.

Spotkanie zostało zorganizowane przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego, przy współpracy z Zamkiem Książąt Pomorskich i Pełnomocnikiem Marszałka ds. Centrum Dialogu Przełomy. Chwilę przed premierą filmu odbył się briefing prasowy z udziałem wicemarszałka Wojciecha Drożdża, reżysera Andrzeja Titkowa oraz zastępcy dyrektora Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie Wiesława Lewoca.

- Jednym z zadań Centrum Dialogu Przełomy jest przywracanie pamięci o ludziach, którzy tworzyli Pomorze Zachodnie po II Wojnie Światowej i jednym z nich jest właśnie pierwszy wojewoda szczeciński. To także duża rola CDP żeby pokazywać historię odczarowaną, prawdziwą, nie legendy, a fakty. Tak aby współczesny mieszkaniec Pomorza Zachodniego zdawał sobie sprawę jak toczyła się historia w tych pierwszych powojennych latach, a także w czasach komunistycznych - mówił wicemarszałek Wojciech Drożdż.

- Zachodniopomorski Fundusz Filmowy, który funkcjonuje w strukturze Zamku Książąt Pomorskich jest współproducentem filmu „Bezsenność” i jest to dla nas wielka radość. To już szósta kolaudacja Funduszu w tym roku, a już szesnasta z kolei i zarazem trzynasta kolaudacja filmu dokumentalnego - mówił zastępca dyrektora Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie Wiesław Lewoc.

- Chciałem podziękować Zachodniopomorskiemu Funduszowi Filmowemu, bo właściwie realną szansę na realizację tego filmu dostałem pieniądze na produkcję. Tak naprawdę to wszystko się zaczęło w tym gmachu (Urzędu Marszałkowskiego – red.). To była jesień rok temu i dopiero wtedy zacząłem zdjęcia na dobre - dziękował reżyser filmu o Leonardzie Borkowicz, Andrzej Titkow.

- Borkowicza znałem osobiście i ten człowiek mnie fascynował jako postać. Jako człowiek niebywale odważny. Bo to był człowiek, który zaprzeczył całej swojej młodości, działalności i ideologii, której poświęcił wiele lat swego życia. To bardzo mężna postać. To także postać wieloznaczna, bardzo skomplikowana, interesująca i rozdarta. Zawsze widziałem w nim rozdarcie bohatera antycznej tragedii – opowiadał o inspiracjach do filmu reżyser Andrzej Titkow.

Premierze „Bezsenności” towarzyszyła debata pod hasłem: „Komu stawiać pomniki, kogo z nich zdejmować?” – poświęcona ludziom władzy na Pomorzu Zachodnim w latach 1945-1990. Głos zabrali samorządowcy, naukowcy i historycy, m.in.: Andrzej Titkow – reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych i fabularnych, dr Michał Paziewski – działacz opozycyjny, internowany w stanie wojennym. W latach 1982-89 współredaktor pisma podziemnych m. in. stoczniowego „Grota”, czy opiniotwórczego „Obrazu”; Katarzyna Rembacka - historyk, absolwentka Uniwersytetu Szczecińskiego, redaktorka kilku książek dotyczących historii Szczecina oraz opracowań edukacyjnych, m.in. Teki Edukacyjnej IPN „Z „Solidarnością” do wolności” (Szczecin-Warszawa 2011). Debatę poprowadziła pełnomocnik marszałka ds Centrum Dialogu Przełomy Agnieszka Kuchcińska-Kurcz.

W spotkaniu wzięło udział wielu zaproszonych gości, także świadkowie historii, w tym ludzie pamiętający Leonarda Borkowicza. Na tę nietypową lekcję historii do Szczecina tradycyjnie przybyła młodzież licealna z Choszczna, Stargardu Szczecińskiego, Nowogardu i Kamienia Pomorskiego. Uczniowie zwiedzili także najważniejsze i najbardziej znane historyczne miejsca w Szczecinie.

Lekcje historii i demokracji

Lekcje historii i demokracji to przedsięwzięcie cykliczne, organizowane przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego już od kilku lat. Celem lekcji jest wzmacnianie tożsamości regionalnej i edukacja patriotyczna zachodniopomorskiej młodzieży. Spotkania z ekspertami i świadkami najważniejszych wydarzeń w dziejach Polski, są dla młodzieży niecodzienną lekcją najnowszej historii Pomorza Zachodniego i całego kraju.

Po raz pierwszy nietypowe lekcje historii, organizowane przez Urząd Marszałkowski w ramach projektu Centrum Dialogu Przełomy, odbyły się w porcie szczecińskim, z okazji 20. rocznicy strajków w sierpniu 1988 r. Po raz drugi o przełomowych wydarzeniach, które miały miejsce w czerwcu 1989 r., młodzież słuchała w podziemiach kościoła oo. jezuitów na ul. Pocztowej w Szczecinie, gdzie przez lata zbierała się szczecińska opozycja. Kolejne spotkanie, z okazji 30. rocznicy Sierpnia ‘80, odbyło się w sali świetlicy Stoczni Szczecińskiej (kiedyś im. A. Warskiego). To właśnie w świetlicy obradowały komitety strajkowe podczas wydarzeń Grudnia ‘70, Stycznia ‘71 i Sierpnia ‘80, czy chwilę po wprowadzeniu stanu wojennego, w grudniu 1981 r. Z kolei lekcje dotyczące 40. rocznicy grudniowej rewolty w 1970 r. odbyły się w budynku „Kuriera Szczecińskiego” i na pl. Solidarności, na którym, podczas pamiętnych wydarzeń, zginęło 12 osób.

Młodzież brała też udział w lekcjach zorganizowanych na Dworcu Głównym PKP w Szczecinie, z okazji 65. rocznicy przybycia na Pomorze Zachodnie transportów wiozących ze Wschodu przesiedleńców, Sybiraków i łagierników.

Już dwukrotnie licealiści spotykali się w Szczecinie (aule LO nr 1, LO nr 9, także LO nr 4, 5, 6, Książnica Pomorska) z przedstawicielami młodej białoruskiej opozycji, w ramach „Ceny wolności – lekcji demokracji”, podczas których dowiadywali się, że wolność i demokracja nie są zjawiskami powszechnymi i danymi raz na zawsze, że trzeba o nie walczyć, a potem pielęgnować.

Na lekcje do Szczecina przyjeżdżała też młodzież z Drawska Pomorskiego, Karlina, Połczyna Zdroju i Koszalina (tematyka białoruska), Wałcza, Gryfic, Świnoujścia (lekcje na Dworcu Szczecin Główny), Gryfina i Polic (Grudzień 70). Miesiąc temu na spotkanie ze znakomitym historykiem, prof. Antonim Dudkiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego, przyjechała młodzież z Kołobrzegu, Myśliborza i Barlinka. Dyskusja, która odbyła się na Uniwersytecie Szczecińskim, była zatytułowana „Kulisy ustroju przełomowego w Polsce w 1989 r.”

Galeria